Dr Zlatko Lagumdžija o jačanju mira i saradnje na Samitu “Zapadni Balkan 2021”

Dr Zlatko Lagumdžija o jačanju mira i saradnje na Samitu “Zapadni Balkan 2021”

Skopje, 14. oktobar 2021. godine

Na poziv Londonskog Ekonomista (The Economist) dr Zlatko Lagumdžja učestvuje na skupu pod nazivom  “Samit Zapadni Balkan2021” koji se održava u Skoplju.

Problemi sa kojima se susreću zemlje Zapadnog Balkana zahtijevaju dublju saradnju i reforme bez kojih se region sve više odvaja od EU. Skup je posvećen prioritetima Sjeverne Makedonije i  regiona u cjelini na jačanju saradnje i stabilnosti kao uslova za ubrzanje integracija  Zapadnog Balkana u Evropsku Uniju.

Dr Zlatko Lagumdžija je pozvan da bude uvodničar na panelu pod nazivom “Jačanje mira i saradnje Jugoistočne Evrope u neizvjesnom globalnom okruženju”.

Govoreći o principima i politikama  euroatlantskih i regionalnih aktera zasnovanim na “3P Papiru” Fondacije društva zajedničkih vrijednosti, Nizami Ganjavi Internacionalnog Centra (NGIC) i Nacionalnog Komiteta za Američku spoljnu politiku  (NCAFP) ,  dr Lagumdžija je ukazao na nekoliko ključnih elemenata bez kojih se ne moze govoriti o miru i stabilnosti a naročito ne o daljem jačanju evroatlantskih integracija i ekonomskom oporavku zemalja regiona.

Podrška civilnom društvu, sa ljudskim pravima u centru svih politika, uz odlučan obračun sa  politički njegovanom korupcijom  moraju  biti preduslov svih reformi i jačanja demokratskih institucija. Progres se može mjeriti samo ozbiljnim kažnjavanjem i otporom idejama i akterima koji promoviraju  mijenjanja granica, negiranje genocida  i svaki vid  etničkog ili vjerskog radikalizma.

Zbog toga se moraju intenzivirati Evropski i Američki mehanizmi sankcija protiv svih koji podrivaju mirovne sporazume, narušavaju ljudska prava i nastoje institucionalno uvesti segregaciju ljudi po različitim identitetima uključujući i prijetnje daljim podjelama i secesijom.

Građani širom regiona su svojevrsni taoci korupcije i organizovanih kriminalnih korporacija sa političkom podrškom sa pravosuđem koje se u značajnoj mjeri i djelovima regiona nalazi na najnižem nivou od početka evropskih reformi.  Upravo iz tih razloga potrebno je da EU što prije implementira odluke i regulative Savjeta EU o uspostavi Globalnog režima sankcija za narušavanje ljudskih prava Evropske Unije. Sankcije prema liderima koji svojim ponašanjem podrivaju mir i ugrožavaju ljudska prava nije samo svojevrstan test partnerstva EU i SAD u regionu već je i  jasan znak spremnosti euroatlantskih partnera da budu ozbiljno tretirani na globalnoj geopolitičkoj sceni.

Pored navedenog, u svom izlaganju,  dr Lagumdžija je posebnu pažnju posvetio potrebi za uključivanje regiona u Evropski Zeleni dogovor kako bi se zaustavio odliv mladih ljudi, ekonomska besperspektivnost i  stvaranje još većeg jaza između Zapadnog Balkana i EU. Uslov za to je objedinjavane progresivnih snaga u regionu   koje su spremne da promjene postojeći vladajući narativ sukoba, nacionalizma, populizma  i segregacije sa hrabrošću i znanjem posvećenim  izgradnji novog narativa saradnje, ljudskih prava, obrazovanja i izgradnje država i društva zajedničkih vrijednosti u svih 6 država regiona.

Ekonomist je na ovom skupu okupio lidere i prominentna aktere iz Sjeverne Makedonije, Albanije, Crne Gore, Kosova, Srbije, Evropske Unije i SAD, kako bi u otvorenom dijalogu došli do prijedloga vezanih za temu kojoj je konferencija posvećena.

Uvodničari i govornici na osam panela između ostalih su Zoran Zaev i Albin Kurti, premijeri Sjeverne Makedonije i Kosova, Dritan Abazović, Arben Ahmetaj, zamjenici premijera Crne Gore i Albanije, George Papandreu predsjednik Socijaističke Internacionale, Joska Fiser bivši vicekancelar i ministar vanjskih poslova Njemačke, Mateo Rivelini direktor Evropske Investicione Banke za Jugoistočnu Evropu, John Negroponte bivši zamjenik državnog sekretara SAD i Ian Lesser predsjednik German Marsal Fonda SAD.

O američkim prioritetima na Zapadnom Balkanu posebno izlaganje je imao Gabriel Eskobar zamjenik pomoćnika državnog sekretara SAD za Evropske i Euroazijske poslove.